Balinese Specialiteiten Gerechten: Een Culinaire Reis

In drukbezochte oorden als Kuta of Ubud zijn de meeste wereldkeukens goed vertegenwoordigd. Dat is prettig als je een dagje wat anders wil, maar juist het proeven van echte Balinese gerechten maakt je vakantie op Bali compleet. En net als alle andere regio’s in Indonesië, heeft Bali zo haar eigen specialiteiten en bereidingswijzen. Ben jij benieuwd naar de lokale Balinese keuken?

Ik ben nu alweer 11 dagen terug van Bali en er zullen een aantal blogposts komen over dit onwijs vriendelijke, mooie en groene land! Bali in food, Bali in Hotspots en Bali reisverslag met tips kun je verwachten. Ik kan jullie alvast vertellen dat Bali echt een plekje op mijn favorieten lijst gekregen heeft. Daarover nog veel meer, vandaag gaan we kijken naar Bali in Food! Wellicht weten jullie dat ik voordat ik naar Bali ging een lijst gemaakt heb met al het eten wat ik absoluut wilde proberen: Ik ga bijna naar Bali! Dat is niet helemaal gelukt trouwens, omdat toch niet echt alles wilde eten. Het waren namelijk nogal veel vlees gerechten en zoals jullie weten neig ik steeds vaker naar vegetarische of veganistisch gerechten. Hier heb ik veel over nagedacht tijdens deze vakantie, maak ook genoten van de visjes en in het begin van de vakantie van kip saté. Op het vega en vegan verhaal kom ik binnenkort terug, vandaag ga ik het lijstje van de typisch Balinees en Indonesische gerechten! Wat vond ik lekker, speciaal, maar ook minder lekker en wat heb ik níet geprobeerd?!

De Balinese keuken is een explosie van smaken, geuren en tradities. Of je nu begint met een bord geurige nasi goreng, smult van sappige saté van de grill, of geniet van langzaam gestoofde rendang vol kokos en specerijen - elke hap vertelt een verhaal. Verse groenten spelen een grote rol in de lokale gerechten, vaak roergebakken met knoflook, gember en aromatische bladeren zoals kemangi. Overal op het eiland ontdek je nieuwe combinaties van chili, koriander, citroengras en kurkuma. En natuurlijk mag een proeverij van babi guling - het traditionele geroosterde speenvarken - niet helemaal ontbreken.

De traditionele Balinese keuken biedt een unieke culinaire ervaring, met gerechten die doordrenkt zijn van lokale cultuur en smaken. Rijke kruidenpasta’s, verse kokosnoot, specerijen en verse vis vormen de basis van de lokale gerechten. Probeer iconen zoals ayam betutu (gestoofde kip met kruiden), babi guling (geroosterd speenvarken) en lawar (gekruide groentemix).

Bali biedt een perfecte balans tussen warungs en hippe keukens. Warungs zijn kleine, lokale eetgelegenheden waar je authentieke Balinese gerechten zoals nasi campur en babi guling kunt proeven, vaak bereid met verse ingrediënten en kruiden. Aan de andere kant vind je op Bali een bloeiende hippe eetcultuur, met moderne cafés en restaurants die internationale gerechten aanbieden, van smoothie bowls en vegan burgers tot innovatieve fusiongerechten.

Streetfood en lokale markten zijn essentieel voor de culinaire ervaring van Bali. Van geurige bakso (gehaktballensoep) tot knapperige gorengan (gefrituurde snacks), het straatvoedsel biedt een geweldige manier om de lokale smaken te ontdekken. Bezoek de markten voor vers fruit, klepon (zoete rijstballen) en andere traditionele lekkernijen die je nergens anders vindt.

Op het ontbijt na draaien alle Balinese maaltijden om rijst. Het hoofdbestanddeel van de maaltijd - rijst - gaat vergezeld van een aantal groentegerechten en vlees (waarbij varkensvlees populairder is dan rundvlees), vis of gevogelte. Ook tempé, een nootachtige koek van gefermenteerde sojabonen, is een heerlijke en goedkope bron van eiwitten. Omdat het vlees van gevogelte - vooral eenden, die elke dag voor bemesting door de rijstvelden worden gedirigeerd - doorgaans niet al te mals is, wordt het voor de bereiding veelal fijngesneden, net als vis en garnalen.

In veel huishoudens komen tum op tafel: pakketjes van fijngehakt en rijkelijk gekruid vlees, vis of gevogelte dat - gewikkeld in een bananenblad - is gestoomd of op hete kolen geroosterd. Vaak worden er schijfjes komkommer bij de maaltijd geserveerd, evenals kroepoek of ­peyek (gefrituur­de, met ansjovis of pinda’s gekruide beignets van rijstdeeg). Tussen de verschillende gerechten zal er ongetwijfeld een zijn dat bereid is met de dikke, zoete sojasaus die in heel ­Indonesië wordt gebruikt.

Het diner bestaat vaak uit kliekjes van de lunch, geserveerd met rijst en één of twee bij­gerechten - bijvoorbeeld een omelet of gefri­tuurde mie. Gerechten die door westerlingen eerder als dessert worden beschouwd, zoals zwarte-rijstpudding en met palmsuiker gevulde knoedels van rijstdeeg, eten de Balinezen als tussendoortje.

Populaire Balinese Gerechten

Als je op vakantie gaat, is een van de leukste dingen ervan het uitproberen van het plaatselijke eten. Bali is in dat opzicht niet anders - er zijn zoveel heerlijke gerechten om te proberen! Als je niet zeker weet waar je moet beginnen, maak je dan geen zorgen - we hebben je gedekt.

Overal op Bali vind je Nasi Goreng, een populair gerecht dat gemaakt wordt met rijst en een grote mix van kruiden, groenten, ei en vlees of vis die je er aan toe kunt voegen. Het wordt meestal geserveerd met gebakken tempeh en noten voor een extra knapperige textuur aan de mix.

Nasi Goreng is erg lekker, maar Mie is toch favoriet, vandaar dat we dat niet vaak gegeten hebben. Maar wel zelf gemaakt! En deze was dan wel weer onwijs lekker! Recept komt nog hoor!

Als je een plaatselijk gerecht zoekt dat je liefde voor eten in zijn naam verwerkt, zoek dan niet verder dan Babi Guling. Het is een geroosterd speenvarken en het smaakt absoluut heerlijk! Dit gerecht is niet voor de zwaksten van hart, maar als je van voedsel met een intense smaak houdt, dan staat dit misschien op je lijstje om te proberen terwijl je hier bent.

Zo pakken ze op feestdagen groots uit serveren ze een geroosterd varken gevuld met een pittig kruidenmengsel om te offeren aan de goden. Daarna wordt het vlees in plakken gesneden en geserveerd met gestoomde rijst. Je vindt dit gerecht ook in sommige warungs.

Bebek betutu is eend die tot in de perfectie gekruid is voor hij in bananenbladeren gewikkeld wordt en gestoomd of gegrild wordt. Het resultaat?

Sommige dagen zijn gewoon te warm om iets zwaars te eten. Als je ‘op zoek bent naar een gerecht dat je vult maar niet de bank breekt, is Nasi Campur het proberen waard. Het is een bord rijst met verschillende bijgerechten erop, van groenten tot gebakken kip en gehaktballetjes.

Nasi Campur Heaven! Wat een feest zeg! Jemig hier werd ik nu wel weer enorm blij van zeg! Niet vega, maar met 2 stokjes Saté Lilit wat in dit geval kippengehakt met kokos op een stokje is. Ook was er Tempeh Goreng bij geserveerd, mijn god wat is dat lekker! Deze heb ik ook zelf leren maken tijdens een kookworkshop. Ik zal het jullie niet onthouden ;)

Overal op Bali vind je verschillende soorten bakso kraampjes - dit zijn plaatsen waar mensen naartoe gaan om vleesbouillon te kopen met noedels en gehaktballen erin. Ze bieden meestal een verscheidenheid aan vlees en ook tofu opties als je vegetarisch of veganistisch bent of gewoon geen zin hebt om op dat moment vlees of vis te eten.

Behalve varkensvlees en vis, is kip een populair ingrediënt in de Balinese keuken. Het Indonesische woord ayam, wat kip betekent, zie je daarom vaak op de menukaart staan in combinatie met allerlei gerechten, zoals nasi ayam, soto ayam of sate ayam. Net als in heel Indonesië, heeft ook Bali haar eigen manier om kip te bereiden.

Deze was erg goed! Dit gerecht bestelde ik één van de eerste dagen en dat was een gelukstreffertje. De pindasaus was onwijs lekker, want er zaten nog lekker hele stukjes pinda in. Daarnaast was de sambal die erbij zat onwijs lekker! En de rode rijst is ook een healthy aanrader!

Een lokaal visgerecht mag ook niet ontbreken. En op Bali is dat Boemboe Bali ikan, oftewel: gebakken vis in pittige saus. Dit vrij simpele gerecht wordt gemaakt door makreel of een andere vissoort te bakken en vervolgens te verwarmen in een pittig kruidenmengsel. Wil je dit gerecht proberen? In vissersdorp Jimbaran eet je met je tenen in het zand de meest verse vis.

In grote delen van Indonesië wordt vanwege de islam geen varkensvlees. Op het overwegend hindoeïstische Bali is dat wel anders.

Overzicht van Balinese Specialiteiten

Gezonde Opties en Persoonlijke Favorieten

Gezonde foodies kunnen écht hun hart ophalen in Bali wat betreft gezonde gerechten. Smoothie bowls zijn hier de normaalste zaak en ze zien er altijd prachtig uit. Vaak zijn ze afkomstig van de roze dragonfruit of ook wel pitaya genoemd. Echt een kracht ontbijt of lunch. Heerlijk! Deze heb ik trouwens gegeten bij Crate café, een te gekke tent in Canggu.

Mie goreng zijn noedels op Indische wijze met groenten en ei. Mijn favoriete mie goreng is vegetarisch. Soms zit er een gebakken ei bij, de andere keer verse groenten. Ook zie je trouwens nog wat tofu en tempeh, ook onwijs lekker. Maar een verse boemboe van kruiden en specerijen is altijd de basis. Soms wordt de mie vervangen door rijst.

Ben jij al bekend met Gado Gado? Dit is echt een gerecht wat je geprobeerd moet hebben. Ook dit recept wordt weer op veel verschillende manieren gemaakt. Het wordt geserveerd met onwijs verse tofu en veel groenten zoals kool, boontjes, taugé en komkommer. Soms zitten er blokjes plakrijst bij, maar dit wordt vaak vervangen door rijst of aardappeltjes. En natuurlijk een heerlijke pindasaus. Een gerecht wat heerlijk is, zowel warm of koud!

Gado Gado; de zelf gemaakte versie! En oh yummy was deze! Ik heb nog eens keer een gado gado besteld en die haalde het niet bij deze. Dit gerecht is heerlijk voor in de zomer en echt makkelijk thuis te maken. Ik was dus fan, dat ben ik nog steeds!

Eigenlijk eet ik op het moment bijna geen vlees meer, maar deze soto ayam moest ik wel proeven. Balinese pareltjes, want ze bevatten zoveel smaak. Ook hier zat weer een boemboe in. Deze soto is vrij geel, dat betekend dat er veel kurkuma in de boemboe zat. En de soep is altijd goed gevuld.

Het recept van deze salade leerde ik tijdens een Balinese kookles. Wat mij het meeste bij is gebleven. De smaken passen goed samen en het is een lekker bijgerecht. Ik vond het zo leuk om te zien hoe makkelijk het recept eigenlijk was. Ook de boemboe maakte ik helemaal zelf. Je kan dit in een grote portie maken, invriezen en voor veel Indische gerechten gebruiken.

Hieronder nog een aantal persoonlijke favorieten:

• Sambal: Deze 2 soorten Sambal hebben mijn moeder en ik zelf gemaakt. Al raakte mijn moeder ze niet aan; veel te pittig voor haar! De linker is een rauwe sambal, best pittig! En de andere is een gekookte sambal, met veel tomaat en zoete pepers wat een heerlijke zoet pittige smaak geeft. En dat met gefrituurde tempeh, tofu en emping!
• Dadar Guling, Bubur injin, Pisang Goreng & Pisang Rai: Dadar Guling: Ik hou ervan & deze heb ik zelf gemaakt! Het zijn pandan pannenkoekjes gevuld met kokos en palmsuiker. Bubur Injen: zachte pudding van zwarte rijst met romige kokosmelk. Deze is lekker maar niet mindblowing in mijn ogen. Pisang Goreng: heerlijke gebakken banaan, altijd goed! Pisang Rai: een banaan gepaneerd met verse zachte kokos en palmsuiker siroop.
• Tempeh Curry: Onwijs slechte foto, haha. Maar deze Tempeh Curry wilde ik jullie niet onthouden want deze was onwijs lekker! De curry was gemaakt op basis van currypasta en kokosmelk. Erg lekker kruidig van smaak met een vleugje pit! Heerlijk veel groenten en ook veel tempeh, iets teveel en te groot voor mijn smaak, maar dat mocht de pret niet drukken. Jammie, ik denk er nog aan!
• Young Coconut: Hier heb ik er ongeveer 100 van gedronken tijdens de 2 weken op Bali. Lekker overdreven, dat kan natuurlijk nooit, maar ik heb er enorm van genoten. Lekker goedkoop ook! Zeker omdat er echt enorm veel kokoswater in zit! Onwijs gezond en deze moet je gewoon niet laten staan wanneer je in Bali bent.
• Kombucha: Ohhh, dit is lekker! Het klinkt echt onwijs ranzig, want het is een gefermenteerde drank, van paddestoelen. Maar daar proef je helemaal niets van. Vaak voegen ze smaken toe, zoals watermeloen, limoengras ect. Zeer zeker niet alle soorten zijn lekker, dus vraag altijd even om te proeven. Wat is nu het bijzondere aan kombucha? Het is onwijs gezond! Het bevat probiotica wat goed voor je darmflora is, immuunsysteem (en dus weerstand), spijsvertering. Het helpt bij ontgiften en bevat antioxidanten. Kombucha is van Chinese oorsprong, maar is veel te vinden op Bali!
• Pepes Ikan & Tum Ayam: Dit hebben we zelf gemaakt en is tonijn in een pakketje van pandan bladeren. Pepes Ikan is de vis variant en de Tum Ayam met kokos en kippengehakt. Beide erg lekker, maar de tonijn had mijn voorkeur!

Dit zijn mijn favoriete Balinese gerechten. Toch nog een keertje terug moet. Dat vind ik helemaal niet erg! Benieuwd naar welke plaatsen je kunt gaan, wat je kunt doen en waar je terecht moet voor lekkere gerechten?

Images gallery