De Bijbel van de Indonesische Keuken: Een Diepe Duik in Authentieke Smaak

Voor marinepersoneel is het een culinair hoogtepunt: de Indonesische rijsttafel, of beter gezegd de Indische rijsttafel. Dit gerecht wordt al jaren steevast iedere woensdag in de kantine uitgeserveerd. De Indonesische en Indische keuken kent een rijke historie en diverse smaken, die perfect worden vastgelegd in kookboeken zoals "Selamat Makan" en "De Bijbel van de Indonesische Keuken".

Indonesische Rijsttafel

Selamat Makan: 900 Blauwe Hap Recepten

Zo ook in de nieuwe bijbel van de Indonesische keuken: Indonesisch kookboek ‘Selamat Makan’, een kookboek zo dik en smakelijk als spekkoek. Oud-marineman Wouter Rademakers verzamelde voor dit boek rond de 900 voornamelijk Indonesische en Indische gerechten. Met 900 blauwe hap recepten uit de kombuis van de Koninklijke Marine kun je nog wel even voort. Alleen al de uitgebreide receptuur voor het maken van diverse soorten verse sambal is om bij te watertanden. Of te waterogen, wanneer het hele pittige sambal betreft. Benieuwd geworden naar ‘Selamat Makan’ van de Koninklijke Marine en wil je zelf ook lekker koken?

De Herkomst van de Blauwe Hap

Over de herkomst van het begrip ‘blauwe hap’ wordt doorgaans verwezen naar het Nederlands-Indisch marinepersoneel. De ‘blauwe jongens’, die na de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië naar Nederland kwamen. Het verhaal gaat dat zij ‘blauw’ werden genoemd omdat hun zwarte haar in het strijklicht een blauwe glans zou hebben. Zo zijn er meer verhalen en anekdotes die de waarheid nogal eens geweld aan doen, maar ze spreken wel tot de verbeelding.

Indonesische Kruiden

De Indonesische en Indische Keuken: Een Belangrijk Onderscheid

De Indonesische keuken is de authentieke keuken van Indonesië. De Indische keuken heeft zijn oorsprong in de koloniale periode waarbij de oorspronkelijke gerechten van Indië zijn aangepast aan de smaak van de Nederlandse kolonisten. Bijvoorbeeld de rijsttafel. Dit zou een typisch Nederlandse vinding zijn. Nederlanders in Indië wilde van alles wat proeven en lieten daarom talloze smakelijke hapjes aanrukken. Hierdoor kreeg langzamerhand ook de Hollandse keuken invloed op verschillende gerechtjes. Vandaar de Indische rijsttafel.

De Bijbel van de Indonesische Keuken: Maureen Tan

We hadden al “De complete Indonesische keuken” van Lonny Gerungan welke door zou kunnen gaan als kookbijbel, maar om allerlei redenen nodigde dat boek mij niet vaak uit om uit te koken. Dit in tegenstelling tot Maureen Tan’s net verschenen “De Bijbel van de Indonesische Keuken”.

Niet alle 228 recepten hebben een foto, maar van de 106 die dat wel hebben krijg je direct zin om aan de slag te gaan. Het boek heeft een fijn formaat (21,5 x 16 cm), een korte inleiding en dus lekker veel recepten. Niet Indisch, geen fusion, maar echt Indonesisch, gebaseerd op de recepten van haar familie en soms geleend van Indonesische chefs in Nederland of Bali.

De recepten zijn beknopt, passen vaak op 1 bladzijde, hebben tussen de 10 en 20 ingrediënten (gewoon aangeduid met hun Nederlandse namen) en zijn zeker als je een beetje vals speelt door een blendertje te gebruiken in plaats van een vijzel redelijk simpel te maken. Misschien zou een onervaren kok soms iets meer uitleg willen, maar voor wie vaker kookt maakt de beknoptheid het juist lekker overzichtelijk. Het past ook bij deze keuken; ik ken weinig Indo’s met precieze recepten. Het nodigt uit om een beetje af te wijken van het recept en er je eigen draai aan te geven.

De tien hoofdstukken zijn ingedeeld naar eiland of regio. Ik vind dat zelf nooit zo heel prettig, maar gelukkig zijn er achterin het boek drie overzichtelijke indexen waarvan er eentje is ingedeeld naar hoofdingrediënt, zoals fruit, geit, kip, groente, etc.

Wat ik het leukste aan het boek vind is dat er naast Tan’s versies van klassiekers als rendang of gado gado best veel recepten in staan met een wat bijzonderder hoofdingrediënt, zoals bijvoorbeeld eend of geit, krab, mosselen, kokkels en zelfs kreeft. Veel makreel ook. Nou ja, met 228 recepten is er sowieso veel lekkers om uit te kiezen!

Ik begon met de tahu telor en maakte zeebaars in kluwaksaus met waterspinazie in pittige sambal. Alle drie erg lekker, dus ik zal zeker nog vaker uit dit kookboek koken. Enthousiast geworden?

Overzicht van Gerechten en Ingrediënten

Een overzicht van de diversiteit aan ingrediënten en gerechten die je in "De Bijbel van de Indonesische Keuken" kunt vinden:

Images gallery