Koriander: Gebruik en Gezondheidsvoordelen

Gemalen koriander, ook wel ketoembar genoemd, is één van de oudste tuinkruiden ter wereld. De specerij vindt zijn oorsprong in het Midden-Oosten en het Middellandse Zeegebied. Van de korianderplant kun je zowel de blaadjes als de zaden gebruiken. Ook al komen ze van dezelfde plant, toch hebben ze een heel ander smaakprofiel.

Waar de blaadjes een pittige, citroenachtige smaak hebben, zijn de zaden van de koriander warm en nootachtig. Koriander heel zijn de zaden van de korianderplant. Het zijn vrij grote zaadjes die ietwat lijken op peperbolletjes. Ze zijn bruingeel en hun geur en smaak zijn bitterzoet.

De geur van koriander doet heel in de verte wat aan sinaasappel denken. De warme smaak van de zaden is in geen enkel opzicht te vergelijken met die van de blaadjes, die fris en citroenachtig zijn en meer naar peterselie neigen. Controleer in een recept dus altijd goed of het blaadjes op koriander heel betreft. Koriander heel behoudt zowel zijn geur als zijn smaak veel langer dan de gemalen variant.

De specerij laat zich goed combineren met een aantal andere specerijen zoals komijn, chilipeper en knoflook. Pas vlak voor het bereiden kneus of maal je de bolletjes. In de verte hebben ze iets weg van karwijzaad, alhoewel het twee compleet verschillende specerijen betreffen. Alvorens je de koriander heel vermaalt, rooster je ze licht in een koekenpan.

Wanneer je besluit de pakjes en zakjes de deur te wijzen, kom je er vroeg of laat achter dat kruiden onmisbaar zijn in de keuken. Kruiden zijn een prachtige toevoeging aan ons eten. Ze zorgen voor smaak, soms voor kleur, ze zijn een echte verrijking voor een gerecht. Maar wist je dat veel kruiden ook een gezonde werking voor ons lijf hebben?

Wat mij betreft horen veel kruiden dan ook tot echte superfoods! Koriander is zowel een kruid als een specerij; zowel de groene blaadjes als de gedroogde zaadjes van de plant worden gebruikt in gerechten.

Gezondheidsvoordelen van Koriander

Is koriander gezond? Koriander is zowel smaakvol als gezond. Koriander is een krachtig kruid en zit boordevol gezondheidstimulerende eigenschappen. In veel (Oosterse) culturen weten ze allang wat de kracht is van koriander en in de Ayurvedische geneeskunde wordt dit kruid dan ook veel toegepast. De natuur biedt ons zoveel moois en daar zouden we best meer gebruik van mogen maken. Door regelmatig gebruik te maken van kruiden met een helende werking, zoals koriander, maar bijvoorbeeld ook kurkuma, geven we onze gezondheid een boost en krijgen we meer energie. Bevat een hoge dosis vitamine K.

Net als andere kruiden en specerijen is koriander niet alleen heilzaam om je gerecht op smaak te brengen, maar biedt dit kruid ook verschillende gezondheidsvoordelen. Koriander is een van die kruiden die al lang in de traditionele geneeskunde wordt gebruikt. In feite wordt het al meer dan 5000 jaar gebruikt. De oude Egyptenaren gebruikten koriander als een bron van voedsel en medicijnen.

Het eerste gezondheidsvoordeel is het verlagen van je bloedsuikerspiegel. Studies tonen aan dat koriander de bloedsuikerspiegel met wel 50% kan verlagen wanneer het wordt ingenomen bij maaltijden die koolhydraten en vetten bevatten. Het kan ook je cholesterol verlagen. Koriander bevat fytosterolen die het cholesterolgehalte tot wel 30% kunnen verlagen.

Koriander kan als een diureticum werken om nierstenen te voorkomen. Bovendien is onderzocht dat koriander antioxiderende eigenschappen heeft die kunnen beschermen tegen kanker. Het is ook aangetoond dat het ontstekingen vermindert en een gezonde spijsvertering bevordert.

Koriander kan de bloedsuikerwaarde verlagen door activering van bepaalde enzymen. Het is zelfs zo krachtig dat mensen met erg lage bloedsuikerwaarden er een beetje voorzichtig mee moeten zijn. Koriander zit vol met antioxidanten die immuniteit-bevorderende, kanker- en ontstekingsremmende en neuro beschermende effecten hebben. Het kan je hart beschermen door de bloeddruk en het ‘slechte’ LDL-cholesterol te verlagen, terwijl het ‘goede’ HDL juist toeneemt. Koriander kan helpen bij vervelende spijsverteringsklachten zoals een opgeblazen gevoel en onrustige darmen.

Koriander wordt met name gebruikt om de spijsvertering te bevorderen. De zaden zijn namelijk carminatief, d.w.z. Het is een windafdrijvende plant die bijdraagt tot de spijsvertering in geval van een opgeblazen gevoel en winderigheid.

Gezien de voordelen van koriander, kun je best een scheutje koriander toevoegen aan je gerecht. Koriander is familie van de peterselie, maar heeft wel een veel sterkere smaak.

Voedingswaarden van Koriander

Naast de vele gezondheidsvoordelen, bevat koriander ook een verscheidenheid aan vitaminen en mineralen:

• Vitamine A
• Vitamine B1, B2, B6, B11
• Vitamine C
• IJzer
• Mangaan
• Kalium
• Calcium
• Fosfor
• Magnesium
• Zink

Koriander in de Keuken

Ik vind zowel het groene blad als de gedroogde zaadjes makkelijk toepasbaar in gerechten. De gedroogde specerij gebruik ik vaak in Oosterse stoofgerechten (curry’s), roerbakgerechten met veel groenten en ook in soepen. Vooral de combinatie van koriander met gember vind ik heel smaakvol! De blaadjes vind ik erg lekker om in een salade te gebruiken. Het geeft een gerecht meer pit, zonder een scherpe smaak mee te geven.

Koriander is een specerij met een aromatische, citrusachtige geur en een kenmerkende smaak. De bladeren en zaden zijn de delen van deze plant die vaak voor specerijen worden gebruikt. Laten we het eerst eens hebben over de zaadjes. Korianderzaad is klein, rond en wordt vaak in hun geheel verkocht. Ze zijn groen als ze vers zijn, maar ze worden bruin naarmate ze ouder worden. De zaden hebben een milde, zoete geur en smaken vergelijkbaar met citrusvruchten. Ze worden vaak geheel of tot poeder vermalen voor gebruik in curries, vleesgerechten, rijstgerechten en brood.

Korianderzaad wordt gebruikt in de traditionele Indiase, Mexicaanse en Thaise keuken. Je kunt gemalen korianderzaad kopen of hele zaden gebruiken om zelf te malen voordat je ze in een recept gebruikt. Gemalen koriander heeft een sterkere smaak dan hele zaden omdat de oliën die hun aroma afgeven vrijkomen wanneer je de zaden in kleinere stukjes maalt. Je kunt gemalen koriander toevoegen aan soepen, stoofschotels en curries. Korianderzaad wordt toegevoegd aan pekel, bouillon, sauzen en marinades voor vleesgerechten, vooral varkensvlees, gevogelte en zeevruchten.

Koriander: Alternatieven en Smaakprofiel

De smaak van korianderzaad is warm, kruidig en vergelijkbaar met citrus. Wanneer de zaden worden geplet, geven ze essentiële oliën af, linalool en pineen genaamd. Deze oliën creëren unieke smaken voor je gerecht.

Je kunt korianderzaad vervangen door vervangers specerijen. Komijn is een veel voorkomende specerij die kan worden gebruikt in plaats van koriander. Het heeft een zeer vergelijkbare smaak, maar het heeft ook een licht bittere nasmaak. Komijn kan op verschillende manieren worden gebruikt, maar het meest voorkomende gebruik is het op smaak brengen van vlees en vis. Garam Masala is een andere veel voorkomende Indiase kruidenmix die kan worden gebruikt als koriander alternatief. Garam masala bevat andere ingrediënten zoals kurkuma, kruidnagel, laurier, kaneel en komijn.

Je kunt korianderzaad vervangen door karwijzaad als je op zoek bent naar een koriander alternatief met een vergelijkbare smaak. Houd er echter rekening mee dat het smaakprofiel van karwij niet zo sterk is als dat van koriander.

De smaak van de koriander is vrij sterk en uniek. Sommige mensen vinden dat koreander zeepsmaak heeft. Hoe komt dat? Er zijn een aantal onderzoeken gedaan om erachter te komen waarom dit zo is. Mensen die koriander echt naar zeep vonden smaken, hadden een aantal gelijkenissen bij verschillende geurreceptoren. Er is namelijk een gen OR6A2 dat hierbij een rol zou kunnen spelen. Dit gen zorgt ervoor dat sommige geurreceptoren sterk reageren op de zepige aldehyden. Deze mensen ervaren de koriander zeepsmaak.

Vraag je je af wat het verschil koriander en peterselie is? Sommige mensen kunnen misschien geen onderscheid maken tussen korianderblaadjes en peterselie. Korianderblaadjes staan bekend als koriander. Op het eerste gezicht lijken koriander en peterselie op elkaar. Maar als je hun bladeren onderzoekt, zul je de verschillen ontdekken. Koriander heeft afgeronde bladeren. Je kunt het verschil koriander en peterselie onderscheiden door hun aroma te ruiken. Peterselie heeft een frisse kruidige geur. Koriander heeft een sterkere, citrusachtige en kruidige geur. Sommige mensen beschrijven de smaak en geur van verse korianderblaadjes als de koriander zeepsmaak.

Koriander kweken en bewaren

Wanneer je koriander koopt, let er dan goed dat de blaadjes frisgroen zijn en geen gele randjes hebben. Omdat verse koriander een uitgesproken smaak heeft, kun je deze het beste op een koele plek bewaren, bijvoorbeeld in plasticfolie of aluminiumfolie in de koelkast.

Koriander smaakt lekker in vlees- en wildgerechten, bijvoorbeeld in een Indiase lamscurry en in roerbakgerechten van bijvoorbeeld sperzieboontjes, taugé en prei of in een bouillon. Oorspronkelijk komt dit kruid uit China, maar tegenwoordig wordt het ook in Nederlandse kassen geteeld.

Je kunt ook zelf koriander zaaien, buiten doe je dit van april tot juni, binnen kan dat bijna jaarrond. Zaai op ongeveer 10 cm uit elkaar en bedek de zaden met een beetje aarde. Druk die aarde een beetje aan. Om regelmatig te kunnen oogsten is het verstandig elke drie weken opnieuw te zaaien. Wanneer de plant doorschiet, rond juli, vormen zich mooie witte bloemen. Deze bloemen vormen uiteindelijk nieuwe zaden die je volgend jaar weer opnieuw kunt zaaien.

Belangrijk is dat de koriander plant in lichte grond staat en het water goed kan weglopen. En geef niet te veel water. Koriander is best een gevoelig plantje, de plant kan snel doorschieten. Wanneer de koriander plant ongeveer 15 cm lang is moet je gaan snoeien/ knippen. Dit om de bevordering van de groei te stimuleren. Gebruik de afgeknipte delen in een gerecht. Snoei niet meer dan 1/3 van de koriander plant. Zo behoudt de plant zijn kracht voor nieuwe groei.

Je kunt koriander het beste in het voorjaar of vroege zomer stekken. Snij een takje af (van de moederplant) en haal de onderste bladeren weg. Plaats het takje in een glas water. Je kunt koriander in de volle grond of in een pot zaaien. Van april tot augustus is de beste tijd om te zaaien. Wanneer je de zaadjes in de volle grond gaat zaaien, stop je het koriander zaad in een rij ongeveer 1 cm diep in de grond. Houdt een afstand van 5 cm tussen de zaadjes. Het koriander zaad heeft ongeveer drie weken nodig om te ontkiemen. Na zeven weken is het plantje groot genoeg om eventueel te oogsten.

Als je koriander zaad wilt zaaien in pot, gebruik dan een pot van ongeveer 15 cm diep en zet de pot binnen op een zonnige plek. Geef regelmatig water. Als je koriander wilt oogsten kun je in principe zoveel koriander knippen als je wilt. Laat wel minimaal 1/3 van het plantje staan zodat koriander weer verder kan gaan groeien.

Koriander is dus een geurig, antioxidantrijk kruid met vele toepassingen in de keuken en met meerdere heilzame gezondheidseffecten. Hier is een voorbeeld van een plant die zowel aromatisch als geneeskrachtig is.

Images gallery