Kurkuma: Werking op Gewrichten en Meer

In de levendige en kleurrijke wereld van specerijen neemt kurkuma een bijzondere plek in. Met zijn warme goudgele kleur en kenmerkende aardse aroma, heeft dit eeuwenoude kruid zich een weg gebaand naar keukens, kruidenkasten en vooral naar de harten van mensen over de hele wereld. Het is geen verrassing dat kurkuma zo'n veelzijdig kruid is, gezien de vele heilzame eigenschappen die het bezit.

Kurkuma, ook wel geelwortel genoemd, is een extract dat afkomstig is van de Indische plant Curcuma longa. Typisch voor kurkuma is de gele kleur. Kurkuma werd dan ook gebruikt als kleurstof voor textiel, of als ingrediënt in currypoeder, waardoor een gerecht die mooie gele kleur krijgt. In India wordt kurkuma in de geneeskunde al eeuwenlang gebruikt. Vandaag wordt kurkuma en meer bepaald het extract curcumine als bioactieve stof vaak gebruikt om de beweeglijkheid van de gewrichten te behouden.

De belangrijkste biologisch actieve stof in kurkuma is curcumine, verantwoordelijk voor zijn opvallende gele kleur en krachtige medicinale effecten. Als een krachtige antioxidant kan curcumine vrije radicalen neutraliseren en cellen beschermen tegen oxidatieve schade.

De werkzaamheid van kurkuma is vooral te danken aan de aanwezigheid van curcuminoïden. Dit is een groep van vetoplosbare polyfenolen waarvan curcumine de belangrijkste is. Bovendien is curcumine een sterke antioxidant, op deze manier helpt het bij de bescherming van lichaamscellen tegen oxidatieve stress en is deze speciale stof verantwoordelijk voor de typisch gele/oranje kleur. Andere belangrijke curcuminoïden zijn bisdemethoxy curcumine en demethoxy curcumine. Daarnaast bevat kurkuma nog essentiële oliën.

Voordelen van Kurkuma voor de Gezondheid

Kurkuma is een ware bondgenoot voor wie zijn lichaam op natuurlijke wijze wil ondersteunen. Het heeft diverse voordelen voor de gezondheid:

• Ontstekingsremmende werking: Een van de meest geprezen eigenschappen van kurkuma is het vermogen om ontstekingen in het lichaam te verminderen. Chronische ontstekingen worden geassocieerd met verschillende gezondheidsproblemen, waaronder artritis, waarbij gewrichten ontstoken en pijnlijk worden. Curcumine remt ontstekingsbevorderende moleculen in het lichaam.
• Antioxiderende werking: Curcumine neutraliseert vrije radicalen, wat celveroudering vertraagt en oxidatieve stress vermindert.
• Gezonde gewrichten: Last van pijnlijke gewrichten? Kurkuma wordt vaak aanbevolen bij artrose of reumatoïde artritis, omdat het helpt om ontsteking te verminderen, pijn te verzachten en de mobiliteit te verbeteren.
• Spijsvertering: Kurkuma staat ook bekend om zijn positieve effecten op de spijsvertering. Het kan helpen bij het verlichten van maagklachten, opgeblazen gevoel en indigestie. Kurkuma stimuleert de galproductie, wat een vlotte spijsvertering bevordert.
• Hart en bloedvaten: Kurkuma is ook gunstig voor het hart en de bloedsomloop. Het heeft een positieve invloed op het cholesterolgehalte en kan helpen bij het handhaven van een gezonde bloeddruk. Kurkuma is bloedverdunnend, helpt om de samenklontering van bloedplaatjes te voorkomen en verlaagt de cholesterol.
• Bloedsuikerverlagend effect: Kurkuma bevat de stof curcumine, een antioxidant, die de gevoeligheid voor insuline zou kunnen verbeteren.
• Verlicht hooikoorts: Kurkuma lijkt de symptomen zoals niezen, loopneus en verstopte neus te verminderen.
• Ondersteunt het immuunsysteem: Kurkuma heeft een antioxidant werking en ondersteunt het immuunsysteem.

Er is ook toenemend onderzoek naar de potentiële rol van kurkuma in het bevorderen van de gezondheid van de hersenen. Curcumine heeft eigenschappen die kunnen helpen bij het beschermen van de hersenen tegen neurodegeneratieve ziekten zoals de ziekte van Alzheimer.

Kurkuma, Boswellia en Gember: Een Krachtige Combinatie

Tegenwoordig hoor je steeds vaker hoe goed kurkuma, boswellia en gember zijn voor je gezondheid. Het klopt inderdaad dat deze drie plantenextracten helpen om je gewrichten soepel te houden.

Kurkuma wordt al eeuwen gebruikt in India, onder andere als onderdeel van currypoeder. Het bevat actieve curcuminoïden waarvan curcumine de belangrijkste is. Boswellia is een boomsoort uit droge berggebieden van onder andere India, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Uit de hars van de boomstam worden de boswelliazuren gehaald. Gember is misschien de meest bekende van de drie. Net zoals kurkuma behoort gember tot de familie van de Zingiberaceae.

Ouder worden heeft zeker een aantal voordelen, maar onze gewrichten zien spijtig genoeg enkel af van het verouderingsproces. Hun beweeglijkheid neemt af en ze worden dus minder soepel. Bij sporters of personen die langdurig dezelfde activiteit verrichten, kunnen de gewrichten zelfs al op jongere leeftijd gevoeliger worden.

Curcumine, de actieve stof in kurkuma en boswellia wordt al duizenden jaren gebruikt. Beiden helpen de gewrichten soepel te houden. De combinatie van kurkuma, boswellia en gember, zoals je die vindt in de capsules van bijvoorbeeld CurcuDyn® Forte, is krachtig en natuurlijk. De formule is aangevuld met vitamine C om de vorming van het kraakbeen te bevorderen en vitamine D om de spieren te ondersteunen. CurcuDyn® Forte is trouwens niet enkel natuurlijk, maar ook nog eens vegetarisch.

Helaas worden kurkuma en boswellia moeilijk opgenomen door ons lichaam, omdat ze vetoplosbaar zijn. Daarom werd er onderzoek gedaan naar een manier waarop ons lichaam wel langdurig effect kan hebben van deze plantenextracten. Zo kwam men erachter dat de opneembaarheid van de extracten verhoogd kan worden door ze te vervatten in een natuurlijke fenegriekvezel. Deze vezel vestigt zich aan de darmwand en zorgt ervoor dat de voedingsstoffen geleidelijk vrijkomen. Dat heeft als voordeel dat een kuur met deze plantenextracten, zoals CurcuDyn® Forte, een langdurige werking heeft. Eén capsule zal dus niet zo veel uithalen, maar neem je er elke dag eentje, dan zullen jouw gewrichten je dankbaar zijn en soepeler aanvoelen.

Hoe Kurkuma Innemen?

Kurkuma is makkelijk in je dagelijkse routine op te nemen.

• Dosering: Er is geen vaste richtlijn voor de inname van kurkuma, maar de Wereldgezondheidsorganisatie geeft als veilige grens 0 tot 3 mg curcuminoïden per kg lichaamsgewicht. Dit betekent dat een persoon van 75 kg tot 7 gram kurkumapoeder per dag kan consumeren. Supplementen bevatten vaak hogere concentraties en worden doorgaans gedoseerd tussen 500 en 2000 mg per dag. Hoewel kurkuma gunstige effecten kan hebben, wordt langdurig overmatig gebruik afgeraden.
• Timing: Het perfecte moment om kurkuma in te nemen hangt af van het doel. Bij spijsverteringsproblemen wordt aangeraden kurkuma vlak voor of tijdens een maaltijd te nemen, omdat het de galproductie stimuleert en zo de spijsvertering ondersteunt. Voor ontstekingsremmende werking, zoals bij gewrichtspijn of chronische ontstekingen, is een regelmatige inname verdeeld over de dag het meest effectief, bijvoorbeeld ochtend en avond, zodat de concentratie curcumine in het bloed stabiel blijft.

Kurkuma poeder is heerlijk om te verwerken in gerechten, maar heeft geen heilzaam effect. De gebruikte vorm van kurkuma als de hulpstof bepalen hoe goed kurkuma opgenomen wordt in je lichaam. Daarnaast is het effect persoonsafhankelijk.

Kurkuma Pillen en Thee

Curcumine, de actieve stof in kurkuma is sterk ontstekingsremmend. Helaas wordt curcumine slecht opgenomen in ons lichaam. Om dat te verhelpen worden kurkuma supplementen of thee altijd vergezeld van een actieve stof die de opname stimuleert. Enkele van die actieve stoffen zijn:

• Piperine, extract van zwarte peper. Kurkuma met zwarte peper vertraagt de afbraak van curcumine. Het nadeel is dat ook andere geneesmiddelen langer in het lichaam blijven door zwarte peper en dat kan soms wel nevenwerkingen veroorzaken.

Dunne capsules bevorderen de opname van kurkuma In vloeibare vorm vind je kurkuma meestal in capsules in de apotheek. Toch is het ook belangrijk om te letten op uit welke soort capsules het voedingssupplement bestaat. Het is aangewezen om te kiezen voor capsules die minder dik zijn dan de standaard softgelcapsules. Dunnere capsules zullen sneller oplossen in de maag.

Waarop Letten bij het Gebruik van Kurkuma?

Wil je starten met een kurkumakuur? Bespreek dit eerst met je arts of apotheker, zeker als je al medicijnen neemt. Kurkuma kan de werking van bloedverdunners of antidiabetica beïnvloeden. Laat je dus goed informeren over de juiste dosering en mogelijke interacties.

Gelijktijdig gebruik van andere geneesmiddelen kan gevaarlijk zijn. De werking het geneesmiddel kan versterkt of verzwakt worden. En dat kan soms wel wat neveneffecten veroorzaken. Als je last krijgt van lage bloeddruk, lagere bloedsuikerspiegel, duizeligheid, hoofdpijn, droge mond, allergische huidreacties of maag-darmklachten zoals misselijkheid stop je beter het gebruik van kurkuma.

Kurkuma vertraagt de bloedstolling en heeft een suikerverlagend effect. Hierdoor versterkt de werking van bloeddrukverlagers, anti-stollingsmiddelen en bloedsuikerverlagers. De combinatie van kurkuma en dergelijke geneesmiddelen wordt dus meestal afgeraden. Wil je de combinatie toch eens proberen? Controleer dan zeker iets vaker je bloeddruk en bloedsuikerspiegel.

Gebruik kurkuma niet in combinatie met antikankermedicijnen zoals tamoxifen en ontstekingsremmers zoals sulfasalazine. Kurkuma kan de werking van deze geneesmiddelen verminderen.

Over het gebruik van kurkuma bij zwangerschap is nog niet veel gekend en daarom worden deze supplementen afgeraden bij zwangere vrouwen. Vraag raad aan je arts om zeker te zijn als jij een kurkumasupplement mag combineren met jouw geneesmiddelen.

Biobeschikbaarheid en Optimalisatie

Bovendien wordt curcumine, onderdeel van het kurkuma-extract, moeilijk door het lichaam opgenomen. Kurkuma in poedervorm lost immers niet op in water, maar blijft aan de oppervlakte zitten. Het is echter wel zo dat de opneembaarheid van curcumine kan verhoogd worden via bio-optimalisatie en meer specifiek door het toepassen van specifieke technologieën, zoals de NovaSOL®-technologie. Dat verhoogt de opneembaarheid tot maar liefst 1350 keer ten opzichte van onbewerkt kurkuma poeder en tot 185 keer ten opzichte van een geoptimaliseerd extract in poedervorm.

Er zijn verschillende manieren om de biobeschikbaarheid van curcumine te verhogen:

1. Via een gepatenteerde technologie worden de actieve bestanddelen (curcumine) gekoppeld aan lecithine (fosfolipiden). Een fosfolipide is een structureel eiwit en is hierdoor een belangrijk bouwelement van onze cellen meer bepaald van de celmembranen. Ze bevatten een wateroplosbaar deeltje en een vetoplosbaar deeltje. Door deze uitzonderlijke eigenschap, kunnen ze makkelijk door de darmwand migreren. Een curcumine-fytosoomcomplex zorgt voor een goede stabiliteit en bovenal voor een goede opneembaarheid.
2. De toevoeging van zwarte peper aan een kurkumaextract wordt vaak toegepast. Deze toevoeging verhoogt de opneembaarheid van de curcuminoïden sterk. Toch is hier voorzichtigheid gebaat, zwarte peper verhoogt niet enkel de opneembaarheid van curcuminoïden maar ook van andere bestanddelen zoals farmaceutische stoffen of fijn stof.

De populariteit van kurkuma is dus volkomen terecht. Wat nog belangrijker is, is de biobeschikbaarheid van het gebruikte extract.

Voedingssupplementen met Kurkuma-extract

Kurkuma-extract vind je in de apotheek terug in verschillende voedingssupplementen.

In het gamma van Nutrisan zijn twee hoogwaardige kurkuma-supplementen terug te vinden. Beide bevatten een hoge hoeveelheid actieve stof en goede biobeschikbaarheid. CurcuPhyt bevat het kurkumafytosoom, dat zorgt voor een goede opneembaarheid van curcumine.

Kanttekeningen en Onderzoek

Volgens de meeste onderzoeken heeft kurkuma tal van positieve eigenschappen, maar nog niet elk effect is wetenschappelijk bewezen.

Radar legde de vraag of je met capsules met kurkuma soepeler kan bewegen voor aan Dirkjan van Schaardenburg, hoogleraar reumatologie aan het Amsterdam UMC en Reade Amsterdam, het centrum voor revalidatie en reumatologie. Hij kan niet zeggen of het product werkt of niet. "Het wetenschappelijk onderzoek dat dit zou ondersteunen zie ik nergens." Van Schaardenburg zegt dat curcumine, de werkzame stof in kurkuma, nauwelijks in het lichaam wordt opgenomen. "Dan heb je er dus ook niks aan. De fabrikant zegt dat dit supplement wél goed wordt opgenomen, maar daarover is geen onderzoek bekend."

Bij gewrichtsklachten zou je veel plantaardig moeten eten, zegt Van Schaardenburg, die zelf nu onderzoek doet bij mensen met artrose en reumatische klachten. "Veel groente, fruit en vezels en minder dierlijke voeding en industrieel bewerkte producten."

Images gallery