Heerlijke Soto Ayam: Recept voor Indonesische Kippensoep

Soto ayam is een van de meest bekende soepen uit de Indonesische keuken. Het is een smaakvolle Indonesische maaltijdsoep. Er gaat niks boven een kom dampende hete soto. Vaak noemen mensen dit gerecht soto soep maar dat klopt niet. Soto = soep en ayam (of ajam) = kip. Dus soep van kip of kippensoep.

Soto Ayam Lamongan

Soto maken is niet een kwestie van alles bij elkaar in een pan stoppen, het is een proces. Van het aanfruiten van de boemboe tot het laten trekken van de bouillon. Je kunt op verschillende manieren soto maken, het kan in een grote soeppan of in de slowcooker. Het belangrijkste onderdeel van dit gerecht is de bouillon.

De bouillon voor soto ayam wordt het liefst getrokken van een hele kip. Heb je wat minder tijd dan is een goede kippenbouillon of bouillonblokjes een snellere optie. Gebruik dit dan in combinatie met kip waar een bot inzit zoals drumsticks of kippenpoten. Zo krijg je ook die krachtige bouillonsmaak.

De basis van soto ayam is een kruidige boemboe, dit is de ziel van je gerecht. Er gaan redelijk veel tenen knoflook in en hij krijgt zijn gele kleur door de kurkuma. Een boemboe maken doe je in een vijzel, in een keukenmachientje/hakmolentje of met behulp van een staafmixer. Belangrijk is dat je de boemboe altijd aanbakt in een beetje olie.

Na iedere aflevering ontwikkel ik een recept geïnspireerd op mijn tafelgast. Haar oorspronkelijke recept voor deze soep vind je in haar boek Indorock. Daarin vind je het volledige recept, inclusief het maken van de kippenbouillon, het zelf maken van de bumbu soto en kippenkrupuk. In dit artikel deel ik een snellere versie van de soto ayam, die je ook gemakkelijk op een doordeweekse dag kunt maken. Maak wel zelf de bumbu soto.

Soto soep is een traditionele Indonesische soep die al eeuwenlang wordt gegeten. Saoto soep daarentegen vindt zijn oorsprong in Suriname, een voormalige Nederlandse kolonie in Zuid-Amerika. De Javaanse contractarbeiders, die destijds in Suriname aan het werk gingen, maakten de Indonesische soep klaar in Suriname.

Wat het verschil precies is tussen de twee? In de Indonesische soep zit geelwortel, waardoor de soep een wat gelige kleur krijgt. Daarnaast worden er vaak lokale Indonesische producten aan soto toegevoegd, zoals: longtong, citroengras, noedels en koriander. In de Surinaamse soep zitten ook lokale producten. Bijvoorbeeld pimentkorrels. Daarnaast worden er gebakken aardappelchips, rijst en gebakken uitjes aan de saoto soep toegevoegd.

Je kunt daarvoor een hele (soep)kip koken, wat mooi is, omdat je dan een oud kippetje gebruikt en de hele kip verwerkt. Het is wel veel werk met het plukken van het karkas. Ik gebruik meestal kippenbouten. Dat is de hele poot met rugstuk. Waarom gebruik ik kippenbouten? Ten eerste heb je zo sneller een mooie bouillon, omdat het vlees, vet en bot sneller getrokken wordt. Ten tweede zijn wij maar met z’n tweeën en hebben we hier meestal wel genoeg aan voor twee keer eten. Alleen drumsticks zijn dan weer te klein en hebben te weinig vlees.

Belangrijk: Je kunt GEEN filet gebruiken! Voor deze soep moet je bouillon trekken en daar heb je vlees, vet en botten voor nodig. Je kunt ook bouillon toevoegen, als je echt een snelle soto wilt maken. Je zult alsnog kip moeten koken, maar die kook je dan in de kant-en-klare bouillon. Als je slim bent, maak je een keer per maand een enorme pan bouillon en vries je die geportioneerd in.

Wil je toch een kant-en-klaartje gebruiken? Koop dan bouillon of fond van hoge kwaliteit in potten en bij voorkeur geen blokjes. Voeg aan deze bouillon alsnog kip en alle kruiden toe, zodat de smaak verbetert en intensiveert.

Ja, soto ayam is een beetje spicy. Maar dat moet ook! Juist doordat er lomboks inzitten, een soort Indonesische chilipepers, is het zo goed voor je immuunsysteem en je eventuele verkoudheid. De scherpte zorgt ervoor dat je lichaam aan het werk wordt gezet, dus je gaat verbranden, je gaat zweten zodat je veel gifstoffen kwijtraakt en het boost je immuunsysteem!

Doe de kip in een grote soeppan met de djeroek poeroet, de salam, de sereh, de gember, koenjit, de laos, de lombok en wat versgemalen peper. Voeg de eventuele bouillon toe of vul met kraanwater tot de pan vol is en de kip helemaal onderstaat. Breng aan de kook en laat de bouillon met deksel drie uur trekken (maar een paar uur langer is helemaal niet erg!), of drie kwartier als je met kant-en-klare of eerder getrokken bouillon werkt. Als de bouillon te veel inkookt, kun je eventueel water toevoegen.

Maak de boemboe: doe daarvoor alle ingrediënten in een cutter of blender en blend tot een pasta. Je kunt dit ook in de tjobèk doen (een Indonesische vijzel). Snij dan eerst de ingrediënten fijn en wrijf samen in de tjobèk tot een pasta.

In de tussentijd kun je de bahan bahan voor in de soep maken: kook en frituur de aardappelblokjes, snij de prei en de spitskool kook eieren, hak de selderij fijn, blancheer de taugé en kook de so-oen en de rijst.

Haal de kip uit de bouillon. Proef de bouillon op smaak en kijk of er nog zout of peper in moet.

Pluk de kip van het karkas. Zet een wadjan (Indonesische gietijzeren wok) of koekenpan met dikke bodem op een heet vuur en fruit de boemboe goed aan. Voeg de geplukte kip toe en bak mee totdat de kip helemaal bedekt is met de boemboe en gebakken oogt.

Doe de kip terug in de pan met bouillon en breng de soep aan de kook. Laat vijf minuten pruttelen met de deksel erop. Het lekkerste is om de soep (nadat het is afgekoeld) een nacht in de koeling te laten staan, zodat alle smaken bij elkaar komen. De volgende dag zet je de de pan op laag vuur op, zodat die langzaam verwarmd. Niet teveel meer laten koken!

Opmaken: Wanneer al je garnituur koud is kun je deze even verhitten in de magnetron, want anders koelt je soep erg snel af. Begin met de rijst en/of so-oen, vervolgens de aardappel, prei, spitskool en selderij. Snij de eieren in partjes en verdeel over het bord. Dan schenk je de soep in het bord. Het is een dikke, gevulde soep, dus voeg niet té veel bouillon toe. Je kunt zelf kiezen welke garnituur je in de soep doet. Ik vind iets van rijst, so-oen of longtong noodzakelijk. Gefrituurde aardappelblokjes zijn heerlijk in de soto, maar vind ik vaak teveel werk. So-oen en rijst of lontong kunnen co-existeren in een soep.

Als je kant-en-klare bouillon gebruikt, let dan goed op met hoeveel zout je toevoegt. Je kunt de soep zonder alle garnituur uitstekend invriezen. De soep is in de koeling nog minimaal twee dagen houdbaar.

Ingrediënten voor de bouillon:

• 500 gram kip(filet), kippendijen of drumsticks
• 2 flinke uien, grof gesneden
• 4 tenen knoflook, gehalveerd
• 3 centimeter verse gember, fijngesneden
• 1 theelepel gemalen laos
• 1 flinke theelepel gemalen kurkuma
• halve theelepel trassi, verkruimeld (optioneel)
• 1 theelepel gemalen koriander (ketoembar)
• 4 blaadjes djeroek poeroet (limoenblad)
• 2 liter water
• 1 serehstengel, gekneusd
• 1-2 eetlepels groentebouillonpoeder (of 2 blokjes)
• halve eetlepel sambal oelek (of meer naar smaak)
• 1 eetlepel (rijst) olie
• zout en peper naar smaak

Voor de garnering/bijgerechten:

• 2 aardappels, gekookt en in blokjes gesneden
• 3-4 porties mihoen/rijstnoedels
• 100 gram taugé, overgoten met kokend water
• 2 bosuitjes, in ringetjes gesneden
• gebakken uitjes
• 15 gram selderij, fijngehakt
• 4-6 eieren, hardgekookt
• fritessticks

Bereiding:

1. Maak in een vijzel of keukenmachientje een boemboe van 2 uien, 4 tenen knoflook, 3 centimeter gember, een halve eetlepel sambal, 1 theelepel gemalen laos, 1 theelepel gemalen kurkuma, 1 theelepel gemalen koriander en optioneel een halve theelepel verkruimelde trassi. Voeg eventueel een scheutje water toe om de pasta wat ‘losser’ te maken. Zet de boemboe apart.
2. Kneus het kontje van 1 serehstengel met de stamper van een vijzel of met een mes. Verfrommel 4 blaadjes djeroek poeroet met je handen. Zo komen de smaken straks beter vrij. Leg dit even apart.
3. Verhit een eetlepel olie in een soeppan. Leg de serehstengel en djeroek poeroet blaadjes in zijn geheel in de pan en voeg de boemboe uit stap 1 toe. Bak dit aan.
4. Als de geuren vrijkomen voeg je 500 gram kip (in zijn geheel) toe. Bak de kip kort mee tot het een beetje een kleurtje krijgt.
5. Schenk hier vervolgens 2 liter water bij. Breng dit langzaam aan de kook en voeg 1 tot 2 eetlepel groentebouillonpoeder of 2 bouillonblokjes toe. Laat dit zachtjes koken tot de kip gaar is. Ondertussen maak je de rest van het garnituur klaar.
6. Kook 2 aardappels en snijd deze in blokjes. Ook kook je 4 tot 6 eieren hard en bereid vervolgens de rijstnoedels (ongeveer 60 gram per persoon). Hak de selderij fijn, snijd bosui in ringetjes en maak 100 gram taugé schoon. Overgiet deze voor het serveren met kokend water. Doe dit in schaaltjes en zet dit op tafel.
7. Proef of de bouillon op smaak is. Voeg indien nodig extra water toe. Breng op smaak met peper, zout en citroensap. Haal de kip uit de pan en haal het vlees van de botjes (of trek het met 2 vorken uit elkaar). Doe de kip terug in de bouillon.
8. Zet de pan met bouillon op tafel met alle schaaltjes garnering eromheen. Vul je kom met rijstnoedels en stukjes gekookte aardappel. Schep er een royale hoeveelheid bouillon met kip overheen.
9. Garneer de soep naar wens met taugé, bosui, selderij, gebakken uitjes en fritessticks. Serveer er een hardgekookt eitje, sambal en een partje citroen bij.

Slowcooker Bereiding:

1. Maak de boemboe zoals beschreven in het recept en bak deze aan met de sereh en djeroek poeroet.
2. Doe dit over in de slowcooker. Schenk het water (of bouillon) erbij en voeg het groentebouillonpoeder toe.
3. Leg de kip in de slowcooker. Zet deze op stand low voor 5 tot 6 uur.
4. Haal na de kooktijd de kip uit de slowcooker en haal de kip van de botjes (of trek met 2 vorken uit elkaar).
5. Doe de kip terug in de bouillon. Zet eventueel de pan van de slowcooker op tafel.

Tips en Variaties:

• Houdbaarheid: bewaar 2 tot 3 dagen in een afgesloten bakje in de koelkast.
• Invriezen? Ja, in de vriezer is het in een bakje of diepvrieszak tot 3 maanden houdbaar. Noteer de datum waarop je het invriest.
• Vervang de hele kip eventueel door 4 kipfilets.
• Breng de soep eventueel op smaak met zoute ketjap of sambal voor een extra pittig accent.

Images gallery